Strasna zaba - analiza i interpretacja - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
„Strasna zaba”, czyli sławny „wiersz dla sepleniących”, został napisany przez Gałczyńskiego w roku 1936.

Tytuł wiersza zapowiada, że czytelnik będzie miał do czynienia z poetycką zabawą, swego rodzaju eksperymentem. Żartobliwy podtytuł sugeruje, że adresatem jest przede wszystkim sepleniąca publika, czego oczywiście nie należy traktować poważnie.

Wiersz ten jest przykładem liryki pośredniej, dokładniej sytuacyjnej, o dość mocno, jak na tak krótki utwór, rozbudowanej akcji. Podmiot liryczny ujawnia się tu jedynie w specyfice języka i w prześmiewczym stosunku do relacjonowanych wydarzeń.

Utwór składa się z dziesięciu różnej długości strof (od dwóch do czterech wersów), pisany jest nieregularną miarą wahająca się od pięciu do piętnastu sylab w wersie. Rymy, występujące nieregularnie zarówno końcowe, jak i wewnętrzne, niejednokrotnie niedokładne, często przybierają charakter żartobliwy: np.: „...pani w sloch,/ [...] Męzu, och, och!”. Główny czynnikiem spajającym utwór jest oczywiście brak spółgłosek historycznie miękkich, tzn. efekt seplenienia.

Utwór rozpoczyna się od zwrotu charakterystycznego dla bajek, sensacyjnych historyjek przekazywanych z ust do ust, swoistych miejskich legend:
„Pewna pani na Marsałkowskiej
kupowała synkę z groskiem
w towazystwie swego męza, ponurego draba;”
Właśnie użycie sformułowania „pewna pani” (zamiast np. „Pani Kowalska”) wprowadza utwór od razu w przestrzeń skojarzeń parabolicznych. Możemy się spodziewać, że będzie to opowieść, z której należy wyciągnąć wnioski natury moralnej. Z drugiej jednak strony utwór przedstawia absurdalne realia społeczeństwa polskiego, a wskazuje na to przywołanie ulicy Marszałkowskiej. Ośmieszaną grupę w szczególności są przedstawicieli warstwy urzędniczej, czyli tak napiętnowana przez autora inteligencji:
„Mąz był wyzsy uzędnik, psetarł mgłę w okulaze
i mówi: - zecywiście coś skace po trotuaze!

Cy to zaba, cy też nie,
w kazdym razie ja tym zainteresuję się;”
Ów mąż-drab wykazuje szczególny rodzaj ignorancji. Tak naprawdę nie interesuje go, co zagraża Warszawie, nie identyfikuje stwora jako żaby, dla niego to „takie coś”. Mimo wszystko uruchamia łańcuszek znajomości, by po trzech latach „dzwonienia” schwytać „strasną zabę”.

Wszystko w tym wierszu jest umowne i przerysowane: sytuacja, postaci, wypowiedzi. Wystarczy przywołać teatralny okrzyk żony: „Męzu, och, och!/ Popats, popats, jaka strasna zaba!”. Po tym zawołaniu czytelnik ma już przed oczami ową panią, żywcem wziętą z kiepskiej sztuki. Jednak najlepiej schematyczność tego świata ujawnia się w strofie siódmej, kiedy to organizowana jest „historycna uroczystość”:
„ustawiono trybuny,
spędzono tłumy,
„Stselców” i „Federastów” -
słowem, całe miasto.

Potem na trybunę wesła Wysoka Figura
i kiedy odgzmiały wsystkie „hurra”,”
Obraz jest tak skonstruowany, że mimo niewielu przywołanych elementów, odbiorca z powodzeniem – niejako automatycznie – go sobie uzupełnia. Nie jest to wyłącznie schematyczność świata przedstawionego utworu, to również schematyczność opisywanej rzeczywistości. Ile ironii jest w sformułowaniu „Wysoka Figurze”.

Cały absurd sytuacji sprowadza się do tego, że tak błahy powód nie dość, że uruchomił siły całego miasta, to jeszcze stał się przyczyną chluby narodowej. W ten sposób podmiot wiersza naśmiewa się z inteligencji, dla której nawet najprostsze zadania okazują się być czymś problematycznym.

Prawdziwie przewrotny jest finał historii. Skandujący tłum woła: „Niech zyje!” na cześć żaby, którą właśnie schwytano. Społeczeństwo w swoistym amoku prosi o życie dla wroga publicznego. W ten sposób zostaje ośmieszone cała zbiorowość, która daje się ponieść się swoistej propagandzie sukcesu.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Spotkanie z matką - analiza i interpretacja
2  Kryzys w branży szarlatanów - analiza i interpretacja
3  Zaczarowana dorożka - analiza i interpretacja



Komentarze: Strasna zaba - analiza i interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: